To najbardziej rozpowszechniony w naszym klimacie dziko rosnący irys. Kwitnie bardzo obficie. Rośnie równie dobrze w płytkiej wodzie, jak i w miejscach podmokłych, chociaż można go sadzić także na rabacie kwiatowej,

pamiętając tylko o częstym podlewaniu. Na pierwszy rzut oka jest to gatunek dość jednorodny, ale przy bliższej obserwacji zauważymy różnice we wzroście roślin (na ogół wysokość pędu kwiatowego sięga 150 cm, choć jest też odmiana botaniczna mająca zaledwie 40-50 cm). Rozmaite bywają też barwy kwiatów (różne odcienie żółtego, od bladokremowego poprzez cytrynowy i siarkowożółty aż po ciemnożółty, niemal złoty). Tak zwany sygnał – bardziej intensywna w kolorze plamka u nasady dolnych płatków – otoczony jest kreskami, najczęściej brązowymi. Niektóre rośliny mają bardzo szerokie dolne płatki, i takie właśnie są najefektowniejsze. Niecodzienną formą tego gatunku jest Iris variegata, o liściach w dwóch kolorach – w połowie ciemnozielonych, w połowie jasnożółtych. Ciekawe, że późną wiosną liście te stają się całkowicie zielone.

Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)

Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)

Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)

Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)

Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)